با آنان فروتن و نرمخو ، و هموار و گشاده‌رو باش ، و در نگاه به گوشهء چشم يا خيره شدن ، براى همگان يكسان باش ، تا بزرگان از بىعدالتى تو طمع ستم بر ناتوانان ننمايند ، و ناتوانان از عدالت تو مأيوس نگردند . . . . امام على ( ع ) نه تنها در طول زندگى پر افتخارش لحظه‌اى از يتيمان ، بيچارگان و ستمديدگان جامعه غفلت نورزيد ، حتى در واپسين لحظات حياتش ، اين طبقه محروم را از ياد نبرده و در وصيّت به فرزندان خود ، توجه به آنها را تأكيد فرمود ، و گويى نداى حق‌طلبانه آن حضرت در ياورى از ستمديدگان و دشمنى با ستمگران ، جهانيان را تا رستاخيز ، از خواب غفلت بيدار كرده است ! « . . . وَ اللَّهَ اللَّهَ فِى اْلأَيْتَامِ فَلَا تُغِبُّوا أَفْوَاهَهُمْ وَلَا يَضِيُعوا بِحَضْرَتِكُمْ . . . » « 1 » ؛ . . . خدا را ! خدا را ! دربارهء يتيمان ، آنان را گاه گرسنه و گاه سير مگذاريد و مبادا در نزد شما ضايع و تباه گردند . . . و در فرازى ديگر از وصيت خود به امام حسن و امام حسين ( ع ) مىفرمايد : « . . . وَ كُونَا لِلظَّالِمِ خَصْمَاً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً . » « 2 » ؛ . . . و دشمن ستمكار و ياور ستمديده باشيد . آرى آخرين نداهاى على ( ع ) كه از ناى جان برمىخاست عدالت‌خواهى ، ياورى ستمديده و دشمنى با ستمكار بود ، خدايا ! به روح پاك و پر فتوحش ، ما را هم دشمن ستمكار و ياور ستمديده قرار بده ! امين . سياست امام ( ع ) منطبق با قانون الهى سياست از ديدگاه‌هاى مختلف ، مفهوم متفاوت به خود گرفته است . هر مكتب براساسِ اصالتى كه بر آن مبتنى است ، يك شيوهء سياسى خاص به خود دارد . بعضى سياست را به معناى رسيدن به مقصود از هر راهى كه ميّسر شد ، مىدانند ؛ برخى ديگر

--> ( 1 ) . همان ، نامه 47 . ( 2 ) . نهج البلاغه ، نامه 47 .